דוח מת"ת: שילוב סביבות ענן במערכות חינוך בעולם / تقرير معلومات داعمة للتخطيط: دمج بيئات الحوسبة السحابيّة في الأجهزة التربويّة حول العالم
ליצירת קשר | English | للصفحة باللغة العربية | לדף הפייסבוק |

פרסומים

דוח מת"ת: שילוב סביבות ענן במערכות חינוך בעולם / تقرير معلومات داعمة للتخطيط: دمج بيئات الحوسبة السحابيّة في الأجهزة التربويّة حول العالم

דוח מת"ת: שילוב סביבות ענן במערכות חינוך בעולם / تقرير معلومات داعمة للتخطيط: دمج بيئات الحوسبة السحابيّة في الأجهزة التربويّة حول العالم

שם המחבר: יפעת מור וד"ר עדו ליטמנוביץ
שנת הפרסום: 2020 - תש"ף
 
הוראה בסביבה מקוונת ובסביבת ענן הופכת לכלי נפוץ יותר ויותר במערכות חינוך בעולם וגם בישראל. בהוראה כזו התלמידים לומדים בבית הספר ומחוצה לו באמצעות לומדות מוכנות וכן באמצעות מערכי שיעור מקוונים שמפתחים מורים. לעיתים הם לומדים בתיווכם של המורים ולעיתים באופן עצמאי. סביבות הענן מאפשרות לתלמידים להתאים את הלמידה על פי קצב התקדמותם, הן זמינות בכל מקום ובכל זמן ומאפשרות למורים ליישם פדגוגיות חדשניות.
 
עם זאת, הטמעה של השימוש בסביבות ענן כרוכה באתגרים: נדרשת השקעה של המדינה, של הרשות המקומיות או של בתי הספר עצמם בתשתיות, במערכות הפעלה ובמכשירי קצה; יש להתאים את הפדגוגיה לטכנולוגיה וליצור תכנים לימודיים ייעודיים; יש להכשיר את צוותי החינוך להוראה מקוונת ואת התלמידים ללמידה מקוונת, וכמובן יש להתמודד עם אתגרים טכניים כגון ניתוקים ושדרוגים של מערכות, וכן עם אתגרים אנושיים כמו מעורבות של תלמידים בלמידה.
 
דוח זה פורש את קשת הסוגיות הכרוכות בשימוש בהוראה מקוונת ובסביבות ענן בחינוך באמצעות בחינה של חמישה מקרי בוחן מחמש מדינות בעולם: מדינת וירג'יניה שבארצות הברית, שוודיה, בריטניה, צ'כיה ורומניה. מדינות אלו נבחרו מכיוון שכבר החלו להתנסות בהוראה מקוונת ובהוראה בסביבות ענן, והישגיהן ואתגריהן בתחום זה נחקרו. 
 
التدريس في بيئة إلكترونيّة وفي بيئة حوسبة سحابيّة باتت أداة شائعة أكثر فأكثر في الأجهزة التربويّة في العالم، وفي إسرائيل أيضًا. في هذه الأسلوب من التدريس، يتعلّم الطلاب في المدرسة وخارجها من خلال منظومات تعليميّة مجهّزة مسبقًا، وأيضًا من خلال منظومات دروس إلكترونيّة يطوّرها المعلّمون. يتعلّم الطلّاب بتوجيه من المعلّم أحيانًا، وبشكل ذاتي ومستقلّ أحيانًا أخرى. بيئات الحوسبة السحابيّة تتيح المجال للطلاب لملاءَمة التعلّم وفقًا لوتيرة تقدّمهم، وهي متوفّرة من أيّ مكان وزمان، وتمكّن المعلّمين من تطبيق أساليب بيداغوغيّة مبتكرة وعصريّة.
 
مع ذلك، فإنّ ترسيخ عمليّة استعمال بيئات الحوسبة السحابيّة تحمل معها تحدّيات كثيرة: الحاجة إلى استثمار من الدولة، من السلطات المحليّة أو المدارس نفسها من حيث البنى التحتيّة، أنظمة التشغيل والأجهزة الطرفيّة؛ يجب ملاءَمة البيداغوغيا للتكنولوجيا وبناء مضامين تعليميّة خاصّة؛ يجب تأهيل الطواقم التربويّة للتدريس عن بُعد، وكذلك الطلاب للتعليم عن بُعد، كما ويجب طبعًا مواجهة التحديّات التقنيّة مثل انقطاعات الشبكة وتحديثات الأنظمة، والتحدّيات البشريّة مثل مشاركة الطلاب في التعليم.
 
يطرح هذا التقرير مجموعة قضايا تتمحور حول التدريس عن بُعد وحول بيئات الحوسبة السحابيّة، وذلك من خلال دراسة خمس حالات اختباريّة في خمس دول حول العالم: دولة فرجينيا في الولايات المتّحدة الأمريكيّة، السويد، بريطانيا، تشيكيا ورومانيا. تمّ اختيار هذه الدول لأنّها بدأت بتطبيق التدريس عن بُعد والتدريس في بيئات الحوسبة السحابيّة، وتمّت دراسة إنجازاتها والتحدّيات التي واجهتها في هذا المجال. 
 
פרסום רלוונטי נוסף: 
 
 

דוח מת"ת: השלכות של שימוש בסביבות ענן במערכות חינוך

تقرير معلومات داعمة للتخطيط: تأثيرات استخدام بيئات الحوسبة السحابيّة في الأجهزة التربويّة

שילוב של טכנולוגיות בחינוך הוא אחת העצות הקבועות שנשמעות כבר שנות דור.

תחילה דובר בהוראה מתוקשבת (מחשב לכל תלמיד); לאחר מכן דובר בהוראה מקוונת (מחשב נייד ומרשתת לכל תלמיד), והיום עוסקת המערכת בהוראה בסביבות ענן (מחשב נייד ומרשתת וכן סיסמה לכל תלמיד).

שלב השימוש בסביבות ענן בחינוך שונה מהשלבים שקדמו לו שכן הוא מאפשר שיתוף של תוכן ושל יישומים. תלמידות ותלמידים יכולים ללמוד בעזרת סביבות הענן בקבוצות או בקצב אישי, בלמידה בבית הספר או בלמידה מרחוק. הן הצוות החינוכי, הן ההורים יכולים לעקוב אחר התקדמות התלמידות והתלמידים ולמשב אותם. המידע של התלמידות והתלמידים נותר פרטי ומאובטח אך ההנהלה, הצוות החינוכי וההורים יכולים להיות שותפים לחלקים ממנו, וכך להבין את הצרכים הייחודיים של כל תלמידה ותלמיד ולתמוך בהם.

עם זאת, נשמעת גם ביקורת לגבי שילוב סביבות ענן בבתי ספר. נטען כי הטכנולוגיה לא תמיד הולמת את הנחות היסוד הפדגוגיות ואת הגישה הפדגוגית של צוותים חינוכיים. עוד נטען כי תנאי השימוש בסביבות ענן לעיתים קרובות לקויים ולא מספיקים ללמידה טובה. נושא האבטחה והפרטיות של התלמידות והתלמידים נידון גם הוא בהקשר זה, ועולים קשיים ליישם אותו כהלכה.

הדוח שלהלן עוסק בשלוש סוגיות מרכזיות הנוגעות לשימוש בהוראה מקוונת ובסביבת ענן בחינוך:

  1. חיבור בין פדגוגיה וטכנולוגיה. בהקשר זה נבחנו דגמים של הוראה מבוססת ענן והשלכותיהם על הלמידה. כמו כן נידונה אפשרותם של צוותים חינוכיים לפתח תכנים לימודיים מקוונים, וכן מידת המוכנות של הצוותים החינוכיים ושל התלמידות והתלמידים להשתמש בהוראה מקוונת. גם נבדק הקשר בין השימוש בענן לבין גיל התלמידים והתלמידות.
  2. שימוש בסביבות ענן בארגון הבית ספרי, לרבות סוגיות חברתיות ורגשיות בקרב תלמידות ותלמידים.
  3. שוויון והוגנות בהקשר של הטמעת סביבת ענן, ובכלל זה שינויים בדינמיקה התלמידות והתלמידים לבין עצמם וכן ביניהם לבין הצוות החינוכי. 

دمج التكنولوجيات في مجال التربية هو إحدى النصائح الثابتة والشائعة على مدار سنوات طويلة.

في البداية، دار الحديث عن التدريس عن بُعد (حاسوب لكلّ طالب)؛ ومن ثمّ الحديث عن التدريس الإلكتروني (حاسوب نقال وشبكة إنترنت لكلّ طالب)، واليوم ينشغل الجهاز في موضوع التدريس في بيئات الحوسبة السحابيّة (حاسوب نقال وشبكة إنترنت وكلمة مرور لكلّ طالب).

مرحلة استخدام بيئات الحوسبة السحابيّة في مجال التربية، تختلف عن المراحل السابقة، فهي تتيح الإمكانيّة لمشاركة المضامين والتطبيقات أيضًا. بإمكان الطالبات والطلاب أن يتعلّموا بمساعدة بيئات الحوسبة السحابيّة بمجموعات أو كلّ بحسب وتيرته، وأن يتعلّموا في المدرسة أو عن بُعد. بإمكان الطاقم التربوي والأهالي أيضًا متابعة تقدّم الطلاب والطالبات، وتقييمهم. يتمّ الحفاظ على خصوصيّة وأمن بيانات لطلاب والطالبات، لكن بإمكان الإدارة، الطواقم التربويّة والأهالي أن يكونوا شركاء في قسم منها، وبالتالي فهم الاحتياجات الخاصة لكلّ طالبة وطالبة ودعمهم.

مع ذلك، هناك نقد حول دمج بيئات الحوسبة السحابيّة في المدارس. هناك ادّعاء بأنّ التكنولوجيا لا تتلاءَم دائمًا مع الفرضيّات البيداغوغيّة الأساسيّة ومع الأسلوب البيداغوغي الذي تتّبعه الطواقم التربويّة. كما وأنّ هناد ادّعاء بأنّ شروط الاستخدام في بيئات الحوسبة السحابيّة كثيرًا ما تكون ناقصة أو غير كافية للتعلّم الجيّد. تمّت مناقشة أمن وخصوصيّة بيانات الطلاب الطالبات في هذا السياق أيضًا، وهناك صعوبات في تطبيقه كما ينبغي.

يتطرّق هذا التقرير إلى ثلاث قضايا تتناول استخدام التعليم الإلكتروني وبيئات الحوسبة السحابيّة في مجال التربية:

  1. الربط بين البيداغوغيا والتكنولوجيا. في هذه السياق، تمّت مناقشة نماذج التدريس المرتكز على البيئات السحابيّة وتأثيراتها على التعلّم. بالإضافة، تمّت مناقشة الإمكانيّة المتوفّرة للطواقم التربويّة لتطوير مضامين تعليميّة إلكترونيّة، ومدى استعداد الطواقم التربويّة والطلاب والطالبات لاستخدام التدريس الإلكتروني. كما وتمّ أيضًا فحص العلاقة بين استخدام البيئات السحابيّة وبين جيل الطلاب والطالبات.
  2. استخدام بيئات الحوسبة السحابيّة في المؤسّسة المدرسيّة، بما في ذلك القضايا الاجتماعيّة والعاطفيّة لدى الطلاب والطالبات.
  3. المساواة والإنصاف في سياق ترسيخ بيئات الحوسبة السحابيّة، بما فيها التغييرات في الديناميكيّة لدى الطالبات والطلاب بين بعضهم البعض، وبينهم وبين الطاقم التربوي. 

 

 
 
 

contents