החינוך הבלתי פורמלי: ממדים משותפים ודרכי ביטוי / التربية غير الرسميّة: أسس مشتركة وطرق التعبير - ملفّ تلخيصي لنشاط فريق العمل
ליצירת קשר | English | للصفحة باللغة العربية | לדף הפייסבוק |

פרסומים

החינוך הבלתי פורמלי: ממדים משותפים ודרכי ביטוי / التربية غير الرسميّة: أسس مشتركة وطرق التعبير - ملفّ تلخيصي لنشاط فريق العمل

החינוך הבלתי פורמלי: ממדים משותפים ודרכי ביטוי / التربية غير الرسميّة: أسس مشتركة وطرق التعبير - ملفّ تلخيصي لنشاط فريق العمل

שם המחבר: שירה זיוון
שנת הפרסום: 2020 - תשפ"א

החינוך הבלתי פורמלי מבטא תפיסה חינוכית אשר התפתחה בארגוני קהילה מחוץ לבית הספר. על אף שכיום חולש החינוך הבלתי פורמלי על זירות רבות ומגוונות בתוך בית הספר ומחוצה לו, התפיסה הבלתי פורמלית נסמכת על עקרונות מארגנים משותפים, כמו גמישות ודינמיות בהתאם לצרכים משתנים, סיפוק מגוון אפשרויות בחירה, ליווי לאורך החיים, התנסות והכלה.

שילוב תפיסת החינוך הבלתי פורמלי בתוך בתי הספר, בדגש על עבודת המחנכים והמחנכות בכיתה, מצריכה ניסוח מדויק של הממדים והעקרונות המשותפים, לצד בניית כלים לאבחון והטמעה.

על רקע זה פנו מינהל חברה ונוער ולשכת המדען הראשי במשרד החינוך ליוזמה – מרכז לידע ולמחקר בחינוך, בבקשה להקים קבוצת עבודה אשר תנסח את העקרונות והממדים המשותפים לחינוך הבלתי פורמלי. הקבוצה כללה נציגוּת מטעם המינהל ומטעם האקדמיה, והיא נפגשה במשך השנה האחרונה, דנה בספרות המחקר הרלוונטית והתייעצה עם נציגים ונציגוֹת מתחום המחקר, המטה והשטח.

המסמך שלהלן הוא תוצר תהליך קבוצת העבודה. בחלקו הראשון של המסמך מפורט הרקע אשר הוביל לכינוסה של הקבוצה; בחלק השני מוצגים האתגרים המרכזיים שעמדו לפתחה והבסיס התיאורטי שעליו נשענה; בחלק השלישי והמרכזי מוצגים הממדים לחינוך הבלתי פורמלי אשר ריכזה הקבוצה, ובסופו מוצגות דילמות וכיווני פעולה להמשך.

 

التربية غير الرسميّة تعكس مفهومًا تربويًا تطوّر في المؤسسات المجتمعيّة والجماهيريّة خارج إطار المدرسة. بالرغم من أنّ التربية غير الرسميّة تسيطر اليوم على ساحات عديدة ومتنوّعة داخل المدرسة وخارجها، إلّا أنّ المفهوم غير الرسمي يستند إلى مبادئ منظِّمة مشتركة، مثل المرونة والديناميكيّة وفقًا للاحتياجات المتغيّرة، توفّر مجموعة من إمكانيّات الاختيار، المرافقة مدى الحياة، الممارسة والاحتواء.

إنّ دمج مفهوم التربية غير الرسميّة داخل المدراس، بالأخصّ عمل المربّين والمربّيات في الصفّ، يتطلّب صياغة دقيقة للأبعاد والمبادئ المشتركة، إلى جانب بناء أدوات للتشخيص والترسيخ.

على هذه الخلفيّة، توجّهت دائرة المجتمع والشبيبة ودائرة العالِم الرئيسي في وزارة التربية والتعليم إلى المبادرة - مركز معلومات وبحث في التربية والتعليم، لغرض تشكيل فريق عمل يقوم بصياغة المبادئ والأبعاد المشتركة للتربية غير الرسميّة. شمل الفريق ممثّلين من طرف الدائرة ومن المجال الأكاديمي، وعقد اجتماعًا خلال السنة الأخيرة، ناقش الأدبيّات البحثيّة الملائمة واستشار ممثّلين ممثّلات من مجال البحث والميدان أيضًا.

الملفّ التالي هو ناتج عمل الفريق. يستعرض القسم الأوّل من الملفّ الخلفيّة التي أدّت إلى تجمّع الفريق؛ ويعرض القسم الثاني التحدّيات الرئيسيّة التي واجهته والأساس النظري الذي استند إليه؛ بينما يعرض القسم الثالث والمركزي أبعاد التربية غير الرسميّة التي ركّزها الفريق، وفي النهاية يعرض الملفّ التخبّطات واتّجاهات العمل المخطّطة للمستقبل.

 

contents